Cao thủ trong vai người đan sọt

Những năm 1940, người dân trong khu vực Nhị tỳ Quảng Đông (sau đổi thành giao lộ Phó Cơ Điều - Trần Quý, phường 6, Quận 11) chỉ biết anh Đặng Tây là một người Hoa bỏ xứ đến Sài Gòn kiếm sống bằng nghề đan giỏ. Không ai ngờ người đàn ông tính tình hiền lành, khiêm tốn, vui vẻ với mọi người, sống trong một căn nhà xập xệ lại là một cao thủ võ lâm.

Một hôm, anh tình cờ gặp tên “trùm” giang hồ khu vực Chợ Lớn là Tín Mã Nàm (Nàm Chảy), vốn là người có thân hình hộ pháp, từng nhiều năm học Thiếu Lâm Hồng Gia và Thái Lý Phật và có va chạm. Tín Mã Nàm khăng khăng bắt anh phải đấu võ với hắn thì hắn mới "bỏ qua" chuyện này. Nhiều lần từ chối không xong, sau cùng ông nhận lời tỉ thí mà theo ông, cũng nhân dịp này dạy cho tên giang hồ một bài học để bỏ thói ngang tàng, hống hách, ỷ mạnh hiếp yếu.

Trước khi trận đấu diễn ra, ai cũng nghĩ phen này anh thợ đan sọt "chết chắc". Thế nhưng kết quả ngược lại, trận đấu quyền diễn ra khá chóng vánh, gã đại ca hung hãn 3 lần lao vào đều bị người đan sọt đẩy văng ra xa, lồm cồm ngồi dậy trong nỗi kinh ngạc lẫn thán phục. Từ lúc đại náo giang hồ đến nay, hắn chưa từng gặp một kỳ nhân võ công cái thế như ông đan sọt này. Biết mình đã đụng nhầm "núi Thái Sơn", Tín Mã Nàm bèn sụp người xuống, chắp tay bái Đặng Tây làm sư phụ, hết lời năn nỉ ông truyền cho nghề võ.

Đời cực khổ chịu cảnh tha hương

VS Huỳnh Kiều - người đứng giữa (bên trái). VS Huỳnh Há (đứng đầu bên phải).

Đến khi đó, người ta mới biết anh đan sọt chính là một cao thủ Thái Lý Phật là Đặng Văn Thành từ Quảng Châu (Trung Quốc) qua Việt Nam từ năm 1932. ông theo học võ từ lúc 5 tuổi, tinh thông quyền cước, binh khí, trong đó có các tuyệt kỹ như Thiết chỉ (thủ pháp đánh bằng ngón trỏ), Cầm nã thủ... Năm 17 tuổi, do hạ đo ván võ sư Nhật Kanashi (vô địch karate và judo) tại Hội Tinh Võ Quảng Châu và bị nhiều phiền hà từ sự việc này. Cuối năm 1932, Đặng Tây cùng người cô ruột lẳng lặng xuống thuyền vượt biển trốn chạy đến Vũng Tàu rồi Chợ Lớn, trở thành một trong hai sứ giả đầu tiên đưa môn phái Thiếu Lâm Chánh Tông Thái Lý Phật vào Việt Nam.

Sau này, võ sư Đặng Tây quản lý trật tự tại một số rạp hát thuộc khu vực Q.5 như Đại Quang, Toàn Thắng, Hào Huê, Đống Đa, Lệ Thanh, Thủ Đô... Những năm trước giải phóng, tình hình an ninh trật tự khu vực Chợ Lớn cực kỳ phức tạp, với tài nghệ võ công tuyệt luân và đức độ hơn người, võ sư Đặng Tây còn là "vị sứ giả hòa bình" khi nhiều lần "đơn thân độc mã" đứng ra thuyết phục, hòa giải thành công hiềm khích, thù hận giữa một số băng đảng giang hồ người Hoa "máu mặt" vùng Chợ Lớn, nhờ đó, tránh được nhiều cuộc hỗn chiến giữa các môn phái.

Các bài võ đặc trưng của môn phái là Thập tam gia tỏa (13 thế mở khóa) tuyệt kỹ mà nhân vật Võ Tòng trong truyện Thủy Hử từng áp dụng; Phụng hoàng tiêu (đánh bằng cây tiêu, sáo); Kim long phiến (đánh bằng quạt không mở); Hồ điệp phiến (mở quạt ra đánh); Bàng long phất tử (đánh bằng cây phất trần)... Sở trường của lão võ sư Đặng Tây là đoản kình, chưởng trảo pháp. Năm 1978, ông thành lập đội lân sư rồng Thắng Nghĩa Đường (Nghĩa bất hậu nhân tức làm việc nghĩa phải trước mọi người) gồm 70 thành viên tinh thông quyền cước và binh khí. Học trò ruột võ sư Đặng Tây, ngoài "Thắng Nghĩa Huỳnh gia mãnh hổ" (Huỳnh Chí Cường, Chí Quyền, Chí Thắng, Chí Lợi, Chí Dân, Chí An, Chí Hữu, Chí Phước, Chí Mãng, Chí Đường) còn có Dương Cẩm An, Dương Cẩm Nguyên, Huỳnh Gia Bá, Lương Khải Bình, Liêu Quốc Hoa, Vương Cẩm Văn, Ngô Chấn Oai, Đỗ Lập Hoa... võ công cái thế. Tổ sư Đặng Văn Thành khuất núi năm 2004, thọ nhất so với các đồng đạo cùng thời (90 tuổi).

Kỳ nhân đến từQuảng Đông

Thời Pháp thuộc, xưởng thuộc da và chế biến thủy tinh khu Phú Thọ (Quận 11) bị chính quyền thuộc địa cô lập. Sau giờ làm việc, người Hoa bị cấm ra khỏi phạm vi này, ban đêm không được thắp đèn, tụ tập, đã vậy họ còn luôn bị đám giang hồ bên ngoài hiếp đáp, bóc lột. Trong đám thợ, có một công nhân luôn tỏ thái độ lầm lì tên Huỳnh Thuận Quý. Sau nhiều ngày bị ức hiếp, không chịu nổi sự dồn nén, ông Quý với thân thủ phi phàm, đòn thế biến ảo, một mình đánh bạt đám du thủ du thực trên 20 tên. Chuyện này chấn động chính quyền Pháp và giới võ lâm vùng Chợ Lớn. Từ đó, dưới sự dẫn dắt của ông Quý, môn Thiếu Lâm Hồng Gia bắt đầu được truyền dạy cho cánh thợ thuộc da và thủy tinh cùng con cháu của họ.

4 cao thủ đưa Thiếu Lâm Bạch Mi vào Chợ Lớn Đầu những năm 1920, bốn võ sư Khưu Nhơn Hòa, Huỳnh Thiệu Long, Lại Quý Đình và Tăng Huệ Bác (người Hoa) cũng có công đưa môn phái Thiếu Lâm Bạch Mi du nhập vào Việt Nam. Không được truyền bá rộng rãi do chính quyền thực dân Pháp cấm đoán, đại sư Tăng Huệ Bác (người Quảng Đông) vào Chợ Lớn tổ chức dạy kín cho một số người thân, bạn bè ở đường Phùng Hưng, Quận 5. Tại đây, Tăng đại sư đào tạo nhiều học trò giỏi, nổi bật là Diệp Quốc Lương (đoàn lân Liên Thắng đường, trụ sở trên đường Hà Tôn Quyền, Quận 11), Huỳnh Thiếu Hùng (đội lân Quần Anh đường, đường Võ Trường Toản Quận 5) và Trần Lâm - nổi tiếng với bài quyền Thập bát ma kiều - tuyệt kỹ công phu của Bạch Mi phái. Theo lịch sử Thiếu Lâm tự, vào năm 1736, khi binh lính Mãn Thanh tấn công và hỏa thiêu chùa Thiếu Lâm, Bạch Mi hòa thượng đã trốn thoát lên núi Nga Mi (tỉnh Tứ Xuyên) - một trong năm ngọn núi thiêng của đất nước Trung Hoa. Sau tám năm luyện võ trong hang động, thiền định theo lối đạo sĩ, Bạch Mi đạo nhân đã chế tác một môn võ công thượng thừa gọi là Thiếu Lâm Bạch Mi.

Võ sư Huỳnh Thuận Quý sinh năm 1908 tại huyện Nam Hải, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Năm 1932 ông cùng 3 sư đệ là Lưu Tín, Lương Nhuận và Huỳnh Vận Tài đến Việt Nam làm công nhân xưởng thuộc da và chế biến thủy tinh khu Phú Thọ. Sau sự kiện trên, ông Quý sáng lập Thích Nhàn Lạc, đây là nơi thư giãn, giải trí và dạy võ cho con em công nhân ngành thuộc da và thủy tinh khu Phú Thọ. Sau khi truyền bá vào Việt Nam, Thiếu Lâm Hồng Gia nhanh chóng được công chúng đón nhận, có thể xuất phát từ những chiêu thức kỳ ảo, biến hóa khôn lường như Ma vân thủ, Thập hình quyền (171 thế) bộ pháp tinh diệu của Địa đàng công hoặc ở phần tâm pháp Xã kỷ tùng nhân... Thiếu Lâm Hồng Gia dịch chuyển theo "ngũ hình", khắc chế đối phương theo nguyên lý lấy nhu thắng cương, "nước mềm làm mòn đá cứng". Môn võ công đặc dị này xuất xứ từ miền Nam Trung Hoa, sử dụng đòn đánh ngắn: Kiều thủ (từ cùi chỏ đến cổ tay) gồm ổn mã ngạnh kiều (ngựa vững cầu cứng) tức bộ tấn có vững thì đòn đánh ra mới chính xác; đoản kiều tẩu mã (bộ tấn hẹp đòn đánh ngắn); trường kiều đại mã (bộ tấn rộng đòn đánh dài).

Từ đây, võ sư Huỳnh Thuận Quý tập trung truyền bá môn phái Hồng quyền rộng khắp ra bên ngoài, ông còn lãnh đạo các đệ tử đến các tỉnh thành biểu diễn võ thuật nhằm truyền bá võ thuật, phát dương môn phái Hồng quyền, đồng thời đến các cơ quan đoàn thể biểu diễn nhằm gây quỹ từ thiện.

Năm 1959, võ sư Huỳnh Thuận Quý sang Hồng Kông sinh sống và đến năm 1968 thì mắc bệnh nặng trong cảnh nghèo đói, túng thiếu. Trước hoàn cảnh khó khăn, tuổi già bệnh tật của sư tổ nơi đất khách quê người, các đệ tử của ông ở Sài Gòn đã quyên tiền, đi biểu diễn lân và võ thuật gây quỹ nhằm đủ tiền điều trị bệnh. Năm 1972 ông mất tại Hồng Kông khi 64 tuổi. Một năm sau khi sư phụ qua đời, các sư huynh đệ góp công sức, tiền của, xây tổ đường thờ tự thầy (vào năm Quý Sửu 1973) tại số 27 âu Cơ, P.14, Q.11, tại đây hiện vẫn còn tấm bia khắc tên những người có công đóng góp xây nên tổ đường.

THIỆN NGỌC

KỲ 1: VÕ SƯ PHỤC THIỆN SAU QUÃNG ĐỜI GIANG HỒ KHÉT TIẾNG

Võ sư Long Hổ Bill bên di ảnh thân phụ Long Hổ Hội tại tổ đường (Q. Gò Vấp)

Thập niên 30 - 40 thế kỷ trước, làng võ Sài Gòn xuất hiện võ đường Long Hổ Hội (ấp Cộng Hòa 5, xóm Võ Ngói, xã Hạnh Thông, Gò Vấp) với võ sư Lâm Hữu Hội - môn phái Thiếu Lâm Nững Xị. Năm 1932, Lâm Hữu Hội từng hạ đo ván Surivong - nhà vô địch Muay (kick boxing Thái) ngay tại Bangkok. Những năm 1950 - 1970, đoàn võ sĩ chuyên đánh đài lưu động của võ phái Long Hổ Hội tạo sóng gió khắp sàn đấu ba nước Đông Dương. ít ai biết ông đến với nghiệp làm thầy võ từ một tình huống rất oái oăm: Dạy võ để trả nợ.

Cao nhân tất hữu cao nhân

Võ sư Lâm Hữu Hội (1907 - 1988), sinh tại xã Vĩnh Lợi, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu). Người biết chuyện kể lại, ngay từ nhỏ ông đã có tính hào phóng, thương người, chuộng nghĩa khí và đặc biệt say mê quyền cước. Ông học võ với một cao thủ người Tiều (Trung Quốc), rồi "Lão Hổ vương" chuyên Hổ quyền, sau đó thọ giáo võ công suốt bảy năm ròng với Huỳnh Long đại sư (tức Chu Thiếu Quân, người Quảng Đông, dòng võ Chu gia nổi tiếng Long quyền).

Vốn có máu "giang hồ lãng tử" nên sau đó ít năm, Lâm Hữu Hội rời quê đi phiêu bạt khắp nơi, thường sống ở các bến xe khắp Nam Kỳ Lục tỉnh bằng nghề xếp bến và bảo tiêu (áp tải hàng cho các con buôn). Thời gian đó, ông đã đụng độ và khuất phục không biết bao nhiêu tay "anh chị" sừng sỏ và ông được giới giang hồ nể trọng như một "đại ca lớn". Tuy vậy, ông thường giúp đỡ, bảo vệ những người nghèo khổ, yếu đuối.

Một hôm, ông tình cờ gặp lại người bạn đồng môn cũ (cùng học với ông thầy Tiều). Khi người bạn hỏi: "Lâu nay anh có học thêm võ nghệ ở đâu không?", ông tự tin: "Mình giỏi quá rồi còn học thêm gì nữa! ". Người bạn chỉ cười mỉm rồi mời ông về nhà chơi. Trong bữa cơm chiều, người bạn nhận định: "Võ nghệ của anh chưa thấm vào đâu". Lâm Hữu Hội nổi nóng bỏ đũa đứng dậy đề nghị tỉ thí. Kết quả, ông dễ dàng bị người bạn đánh bại. Từ đó, ông mới hiểu thế nào là cái mênh mông của biển võ và năn nỉ người bạn dạy lại cho, nhưng người bạn từ chối và giới thiệu ông đi tìm thầy.

Ông tìm lên núi Tà Lơn (Thất Sơn, huyện Châu Đốc, tỉnh An Giang) gặp ba người Tiều có vóc dáng rất kỳ dị: Một người cao to vạm vỡ, người thứ hai mập ú tròn lẳn, người còn lại gầy gò, nhỏ thó. Người cao to hỏi ông có muốn học thuật Phi hành không, ông trả lời: "Thưa thầy, con học võ là để đánh chứ không phải để chạy! ". Cả ba người cùng cất tiếng cười vang, tỏ ra thích thú trước câu trả lời ngang ngang đúng "chất" con nhà võ của người xin theo học. Kế đến, người mập tròn ngỏ ý dạy cho ông môn Thiết thủ công nhưng Lâm Hữu Hội cũng từ chối khi biết thời gian luyện thành môn công phu này quá lâu. Sau cùng, ông xin theo học với người thầy nhỏ thó (cao thủ phái Thiếu Lâm Nững Xị, một trong hai phái võ lớn của người Triều Châu). Thiếu Lâm Nững Xị thuộc Bắc phái, du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ 17, võ phái này có đặc điểm là chỉ có tấn công, sở trường đòn chân trên nền tảng là bộ "Lưỡng tấn".

Sau 5 năm ròng rã khổ luyện, trình độ võ công của Lâm Hữu Hội thăng tiến vượt bậc. Một hôm, ba người thầy gọi ông lại, cho biết họ là những người trước đây bị dính vào oan án nên phải trốn sang Việt Nam ẩn náu, nay đã được giải oan nên trở về nước. Trước lúc chia tay, sư phụ bảo: "Con sau này có số làm thầy!", Lâm Hữu Hội chỉ cười buồn, nghĩ rằng thầy mình nói cho vui, hơn nữa ông cũng không có mộng làm thầy.

Từ con nợ thành võ sư

Sau khi ba người thầy về nước, Lâm Hữu Hội xuống núi, phiêu bạt về Sài Gòn tìm kế sinh nhai rồi trở thành "tay anh chị" bảo vệ cho sòng bạc Đại Thế Giới ở Chợ Lớn (Quận 5). Môi trường này đã nhanh chóng cuốn ông vào những cuộc đam mê đỏ đen. Chẳng mấy chốc bao nhiêu tiền của nướng sạch, nợ nần chồng chất, đến nỗi phải ở nhờ nhà người quen để trốn nợ. Nhưng chính nhờ vậy mà cuộc đời ông lại rẽ sang hướng khác. Đầu tiên, để trả ơn, Lâm Hữu Hội nhận dạy võ cho con chủ nhà, sau nhiều người biết đến xin thọ giáo ngày càng đông, dần dần ông nổi tiếng.

Lâm Hữu Hội kết hợp chữ "Long - Hổ quyền" ghép với tên mình, thành lập võ đường Long Hổ Hội, đến lúc này ông mới sực nhớ và nghiệm ra: "Lời thầy dặn năm xưa quả không sai". Võ đường Long Hổ Hội lừng lẫy giới võ lâm Sài Gòn - Chợ Lớn với thành tích từng đào tạo nhiều thế hệ võ sĩ tài năng, những "sát thủ" trên võ đài như Triệu Sen, Mã Sơn Ba, Long Mousemy (Quang "cao"), Long Vân, Long Phi Hải (tự Lễ), Long Phi Báu, Long Mouse (tức Đới Văn Quý), Ruby lớn, Ruby nhỏ... và đặc biệt là "tứ đại thiên vương" gồm hai anh em võ sĩ gốc ấn Độ là A Mách và Mostaza, Tôn Ngọc Lực và Hải Huỳnh từng vô địch 6 tỉnh miền Trung suốt nhiều năm liền.

Nhiều thập kỷ đã trôi qua nhưng đến nay nhiều người vẫn nhớ hình ảnh võ sư Lâm Hữu Hội với dáng người cao to khoảng 1m80, thường đội mũ phớt, mặc đồ jean nhạt màu, đeo kính đen to bản che gần hết khuôn mặt, miệng luôn phì phèo điếu Camel, tay đeo đồng hồ Longgines.

Nghĩa khí võ lâm

Giới võ lâm ngày ấy cũng thường truyền tụng nhiều câu chuyện về nghĩa khí, tình cảm của thầy trò võ đường Long Hổ Hội. Hồi những năm 1960, võ sĩ Long Mousemy (tức Đới Văn Quý) một lần xin thầy ra Nha Trang đánh giúp cho võ đường bạn một độ đài quan trọng nhưng thầy không đồng ý. Anh này vẫn lén đi và khi biết chuyện, thầy nổi giận cho rằng anh phản sư, khai trừ khỏi võ đường dù anh đã hết lời năn nỉ. Chia tay, anh quỳ lạy thầy: "Nếu thầy không thương mà tha lỗi cho con, thì từ nay trở đi con thề sẽ không dùng đến nghề võ nữa!", rồi gạt nước mắt đi về. Khoảng hai tháng sau, tại một quán cà phê, do sơ ý làm ngã xe của một đám "ma cô", Long Mousemy bị chúng vây đánh. Dù trình độ võ công của anh có thể hạ gục hàng chục tên "giang hồ vặt" loại này nhưng nhớ đến lời thề với thầy, anh xuôi tay chịu đòn, bị đánh "thừa sống thiếu chết". Tình cờ biết chuyện, võ sư Long Hổ Hội nhận ra đó là một đệ tử trung thành nên đã xúc động tìm đến thăm và bỏ qua tất cả lỗi lầm của anh.

Tháng 2/1974, một võ sĩ lò Long Hổ Hội vì "túng quá hóa liều" nên lận "hàng nóng" trong người vào cướp tiền trong một sòng bạc trên đường Bạch Đằng (hẻm Long Vân Tự, gần võ đường Lê Quang Đại), bị cảnh sát bắt tại trận, đưa về bót Hàng Keo. Hay tin, võ sư Lâm Hữu Hội như "ngồi trên đống lửa", bởi nếu gã đệ tử khai "môn đồ võ phái Long Hổ Hội đi cướp sòng bạc" thì còn mặt mũi nào ông đứng trong giới võ lâm. Sự việc được "hóa giải" khi võ sư Trần Hữu Hoàng (võ phái Hắc Hổ) can thiệp. Chỉ vài tiếng sau đó, võ sĩ đi cướp bạc này đã được phóng thích. Mang ơn võ phái Hắc Hổ, từ ấy võ sư Lâm Hữu Hội ra một "điều luật" phổ biến rõ ràng đến tất cả các môn sinh: "Từ nay, nghiêm cấm môn sinh Long Hổ Hội động thủ với võ sinh Hắc Hổ dù bất cứ lý do gì!".

Võ sư Lâm Hữu Hội khuất núi tại Sài Gòn ngày 12/9/1988, thọ 81 tuổi. Bốn người con trai cố tổ sư môn phái Long Hổ Hội đều là võ sư, hiện người con út là võ sư Lâm Hữu Bình (tự Long Hổ Bill) tiếp tục duy trì võ đường Long Hổ Hội tại số 107/783 Nguyễn Văn Công, Q. Gò Vấp, TPHCM. Tại đây, ngoài việc dạy võ các tối trong tuần, võ sư Lâm Hữu Bình còn có nghề chữa bong gân, trật khớp, gãy xương... theo phương pháp y học cổ truyền.

THIỆN NGỌC

>> Kỳ 2: Vang danh tuyệt kỹ “dị” môn